Historia Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP)

nawigacja: Organizacje » Ochotnicza Straż Pożarna » Historia Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP)


Pożary w osadach średniowiecznych nie były rzadkością. Nieraz sprowadzały na wieś totalną klęskę. Domy budowano z drewna, a pokrywano słomą. Dlatego też niebezpieczeństwo było dwukrotnie większe. Podpalaczowi groziła surowa kara, włącznie z karą śmierci. Akcja ratunkowa spoczywała w spracowanych rękach ludności. Dopiero w późniejszych czasach organizację ratowniczą ujęto w ściślejsze ramy organizacyjne, a przepisy ujęte zostały na piśmie. Osobną organizację strażacką pod nazwą: "Ochotnicza Straż Pożarna" stworzono dopiero w 1874 roku.

Na początku XX wieku Starostwo w Rybniku rozpoczęło ożywioną akcję zakładania nowych jednostek OSP we wsiach powiatu. I tak w 1916r. powstała Ochotnicza Straż Pożarna w Palowicach.

Widok ówczesnych Palowic to piękne lasy otaczające szkołę, chaty kryte słomą kontrastujące z luksusowym zamkiem grafa von Tiele - Winklera. Wieś liczyła wówczas 600 mieszkańców.

Założycielem OSP, a zarazem jej pierwszym komendantem był właściciel miejscowej karczmy - Józef Zając. Pierwszą remizą strażacką stał się mały budynek murowany przy ul. Wiejskiej - jeden z zabudowań winklerowskich, który stoi po dziś dzień. Pierwszy sprzęt przeciwpożarowy to sikawka ręczno - konna wraz z wężami, wyprodukowana w 1909 roku w Paczkowie, która stoi przed obecnym budynkiem OSP.

Drugim komendantem OSP w 1917 roku został właściciel sklepu kolonialnego w Palowicach, człowiek bardzo energiczny - Wilhelm Nitschke. Ćwiczenia odbywały się na Góroku opodal parku hrabiowskiego. Warto przypomnieć nazwiska pierwszej drużyny strażackiej: Blahut Albert, Gorzawski Konrad, Grzegorzek Franciszek - najstarszy członek, Lanuszny Maksymilian, Lanuszny Paweł, Maciejończyk Jan, Musioł Franciszek, Musioł Paweł, Sładek Jan, Smyczek Ludwik.

W 1918 roku stanowisko komendanta, trzeciego z kolei, objął Maksymilian Lanuszny - górnik, syn starego kowala. Nastąpił koniec I wojny światowej, powstanie niepodległego Państwa Polskiego, okres Powstań Śląskich oraz kolejne zmiany na stanowisku komendanta OSP. Został nim zaledwie na pół roku górnik - Robert Maroszek. Plebiscyt w 1920 roku wyłonił kolejnego komendanta - Roberta Lanusznego. Rok później funkcję tę objął Ludwik Smyczek, którego zasługi doceniło Starostwo w Rybniku krótko przed wybuchem II wojny światowej, dekorując go jubileuszowym medalem. Nasi strażacy, zgrupowani w II baonie żorskim brali również udział w Powstaniach Śląskich broniąc Polskości pod Górą Św. Anny, gdzie jeden z nich zginął na polu walki.

Kolejni komendanci to: Maksymilian Weirauch w latach 1921 - 1928, Franciszek Strzoda w 1928 roku oraz od 1929 przez kolejne 16 lat właściciel karczmy - Paweł Kłyk, któremu przypadły trudne lata II wojny światowej oraz pierwsze dni wyzwolenia. W 1945 roku ustąpił z zajmowanego stanowiska, a ponownie wybrany został Robert Lanuszny. Również ponownie w 1946 roku komendantem został Maksymilian Weirauch. W czasie jego kadencji w 1956 roku dokonano dwóch wielkich aktów: aktu zupełnego odmłodzenia OSP oraz aktu przekazania nowej motopompy.

Po śmierci komendanta na jego miejsce wybrano Eryka Huczałę. Rok później Alojzego Kania, a od roku 1963 Jana Walę. W roku 1966 miały miejsce dwa bardzo ważne wydarzenia: 50 - lecie istnienia i działalności Ochotniczej Straży Pożarnej w Palowicach oraz obchody Tysiąclecia Państwa Polskiego.

W 1967 roku prezesem OSP (kierownicze stanowisko jednostek) został wielki działacz społeczny Palowic - Henryk Lanuszny. Zmiana zamieszkania komendanta zmusiła do wyboru nowego, którym na Walnym Zebraniu OSP w dn. 19 lutego 1969 roku jednogłośnie został Mieczysław Szymura. Wybór nie padł przypadkowo, bo pełnił on już poprzednio funkcje jako naczelnik i komendant od 25 lat.

Za przełomowy moment w historii OSP w Palowicach możemy uznać fakt, iż w 1967 roku na zebraniu wiejskim uchwalono budowę nowej remizy strażackiej, która miała powstać w czynie społecznym z okazji 25-lecia PRL.

Powołano wówczas Społeczny Komitet Budowy w skład którego weszło 20 osób, a jego przewodniczącym został Albert Sonek.

Uroczyste przekazanie remizy strażackiej w Palowicach, 4 listopada 1973 roku, było wielkim wydarzeniem w całej Gminie Bełk, do której Palowice wówczas należały. Remiza ta była, jest i będzie wiekowym pomnikiem społecznego jak i patriotycznego zaangażowania wszystkich mieszkańców wsi, a najbardziej strażaków.

Lata osiemdziesiąte to przede wszystkim kontynuacja tradycji. W 1981 roku na swoje 65 - lecie strażacy zbudowali kapliczkę św. Floriana na frontowej ścianie remizy, a w dwa lata później w 1983 roku ufundowali sobie własny sztandar. Skupiono się również na wyposażeniu jednostki: umundurowanie, sprzęt przeciw pożarniczy, pojazdy. Jednostka otrzymała pierwszy wóz bojowy "Żuk" i inne sprzęty. Drużyna strażacka posiada ubrania bojowe, jak i wyjściowe. Na jubileusz 85-lecia OSP Palowice otrzymała to, o czym marzyła od lat: samochód bojowy "Star" 244.

OSP pokazuje swoje niezwykłe umiejętności w licznych zawodach, konkursach i turniejach pożarniczych, a przede wszystkim zawsze stawia czoła pożarom, nie tylko w Palowicach, ale wspomagając również sąsiednie jednostki.

Dodaj komentarz: